Jest taki moment przy kasie, kiedy patrzysz na cenę i myślisz: drogo. Znam go dobrze, bo słyszę to czasem o naszych ubraniach. I zamiast się obrażać, wolę pokazać Wam rachunek, który zmienił moje własne podejście do kupowania rzeczy. Nazywa się cost per wear, czyli koszt jednego założenia. Jest banalnie prosty, a potrafi wywrócić do góry nogami to, co uważamy za tanie i drogie.
Jak to policzyć
Podstawowa wersja wygląda tak: cenę ubrania dzielisz przez liczbę razy, kiedy je założysz.
Przykład z życia. Sukienka z sieciówki za 120 zł, kupiona pod wpływem impulsu, założona 5 razy, bo po trzecim praniu straciła fason. Koszt jednego założenia: 24 zł. Obok niej sukienka za 450 zł z porządnej tkaniny, noszona przez trzy sezony po kilkanaście razy, łącznie 90 założeń. Koszt jednego założenia: 5 zł. Ta "droga" okazała się prawie pięć razy tańsza od "taniej".
Pełniejsza wersja wzoru uwzględnia jeszcze koszty pielęgnacji i ewentualną odsprzedaż: do ceny zakupu dodajesz wydatki na pranie chemiczne czy poprawki krawieckie, a odejmujesz kwotę, za którą możesz rzecz odsprzedać. Ubrania z naturalnych materiałów dobrze trzymają wartość na rynku wtórnym, więc ten ostatni element działa na ich korzyść.
Jaki wynik jest dobry
Przyjmuje się mniej więcej takie progi. Poniżej 4 zł za założenie to znakomity wynik, typowy dla codziennych podstaw noszonych setki razy. Między 4 a 12 zł to dobra wartość, charakterystyczna dla rzeczy sezonowych i eleganckich. Powyżej 40 zł za założenie zaczyna się strefa impulsów i jednorazowych trendów, czyli rzeczy, które kosztują dużo niezależnie od ceny na metce.
Najciekawsze jest to, że na cost per wear pracują dwa czynniki i cena jest tym mniej ważnym. Ważniejszy jest mianownik: ile razy rzecz naprawdę założysz. A na to wpływa wszystko, o czym piszę na tym blogu od lat. Czy tkanina wytrzyma dziesiątki prań. Czy fason jest ponadczasowy, czy z jednego sezonu. Czy kolor pasuje do reszty Twojej szafy. Czy ubranie jest wygodne, bo rzeczy niewygodnych po prostu nie nosimy, nawet jeśli są piękne.
Dlaczego naturalne materiały wygrywają ten rachunek
Włókno wełny znosi ponad 20 000 zgięć, zanim pęknie. Bawełna około 3 200, a wiele cienkich syntetyków mechaci się po kilku praniach. Do tego wełna potrzebuje prania znacznie rzadziej niż syntetyki, bo nie chłonie zapachów: po treningu pachnie o 66% mniej niż poliester. Mniej prań to wolniejsze zużycie i niższe koszty pielęgnacji, czyli oba składniki wzoru pracują w dobrą stronę.
Nasza kurtka Woolaspen powstawała dwa lata właśnie po to, żeby jej cost per wear liczył się w groszach: to rzecz projektowana na wiele zim, nie na sezon. Podobnie t-shirty Muse ze 100% bawełny Supima, które są w naszej ofercie od lat, bo klientki noszą je do zdarcia i wracają po kolejne. Kiedy słyszę od Was "Wasza sukienka służy mi od pięciu lat", to jest dokładnie ten rachunek w praktyce.
Jak używać cost per wear z głową
Jedno ważne zastrzeżenie. Ten wskaźnik bywa też używany jako wymówka: już przy kasie obiecujemy sobie, że będziemy nosić rzecz sto razy, żeby usprawiedliwić zakup. Życie szybko weryfikuje takie deklaracje. Dlatego proponuję odwrócić kolejność i zamiast obiecywać przyszłe noszenia, spójrz wstecz. Które rzeczy w Twojej szafie mają najniższy koszt założenia? U większości z nas to wcale nie są rzeczy najtańsze, tylko te najbardziej dopracowane: dobry płaszcz, ulubione jeansy, biały t-shirt z porządnej bawełny.
Przed zakupem zadaj sobie trzy pytania. Czy założę to co najmniej 30 razy? Czy pasuje do rzeczy, które już mam? Czy materiał wytrzyma tyle prań, ile planuję założeń? Jeśli na którekolwiek z nich odpowiedź brzmi nie, to żadna promocja tego zakupu nie uratuje.
Cost per wear to też powód, dla którego zmieniam swoją firmę w stronę mniejszej liczby bardziej przemyślanych modeli. Wolę zaprojektować jedną rzecz, którą założysz dwieście razy, niż pięć rzeczy na jeden sezon. O tych zmianach piszę więcej w osobnym wpisie o tym, co się dzieje w naszej firmie. A jeśli chcesz sprawdzić, jak czytać metki, żeby ocenić trwałość materiału jeszcze w sklepie, zajrzyj do wpisu Jak czytać metki i nie dać się oszukać.
